Skąd pochodzi nazwa Tarantos

Pieśń z kopalń Almeríi

Taranto to styl flamenco wywodzący się z prowincji Almería w Andaluzji, z krainy górniczej. Zaliczany jest do pieśni kopalnianych, do których należą także fandango i taranta. Mieszkańców Almeríi tradycyjnie nazywano Tarantos. Wśród wczesnych śpiewaków, którym przypisuje się ten styl, wymienia się Pedro el Morato, urodzonego w latach trzydziestych XIX wieku, oraz El Cabogatero — na długo, zanim komukolwiek przyszło do głowy umieścić to słowo nad barcelońskim wejściem. Wikipedia zauważa, że źródła niekiedy używają określeń taranto i taranta zamiennie, więc terminy te nie są w pełni ustalone.

Jak swobodna pieśń stała się tańcem

Taranto wywodzi się od taranty, swobodnej pieśni bez regularnego rytmu. Tym, co wyróżnia taranto, jest zachowanie lekkiego compásu, ramy rytmicznej, dzięki czemu można je tańczyć. Wikipedia przypisuje Carmen Amayi spopularyzowanie tańca taranto około lat czterdziestych XX wieku. Pieśń kopalniana stała się zatem tańcem scenicznym, a słowo zaczęło wędrować wraz z nią. Zwykle opisuje się je jako mające regularny dwudzielny metrum, dlatego może nieść taniec.

Carmen Amaya

Carmen Amaya była romską tancerką i śpiewaczką, urodzoną w 1918 roku w dzielnicy Somorrostro w Barcelonie, choć niektóre źródła podają rok 1913. Zaczęła występować jako dziecko u boku ojca, gitarzysty, zadebiutowała w Barcelonie, a później występowała w Paryżu i Ameryce Łacińskiej. Od 1941 roku koncertowała w Stanach Zjednoczonych, występując w Carnegie Hall, a w 1947 roku wróciła do Hiszpanii. Opisuje się ją jako pierwszą kobietę, która opanowała technikę kroków zarezerwowaną dla najlepszych tancerzy. Zmarła 19 listopada 1963 roku w Begur, w wieku 45 lat, w tym samym roku, w którym premierę miał film. Jej pamięć upamiętnia pomnik na Montjuïc wzniesiony w 1966 roku oraz brązowa tancerka autorstwa Josepa Cañasa w Jardins de Joan Brossa.

Film

Los Tarantos to film z 1963 roku w reżyserii Francisco Roviry Belety, oparty na sztuce Alfreda Mañasa La historia de los Tarantos i zainspirowany Romeo i Julią. Opowiada historię dwóch romskich rodzin w Barcelonie, których dzieci zakochują się w sobie mimo waśni między rodzicami. Amaya wciela się w matkę Rafaela, Angustias, w swoim ostatnim filmie, a w obsadzie znajduje się muzyk flamenco Peret jako gitarzysta. Film był nominowany do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego na 36. ceremonii wręczenia Oscarów. W napisach muzyki wymieniono czterech kompozytorów, wśród nich Andrésa Batistę, Emilia Pujola i José Solę.

Tablao otwiera swoje podwoje

Los Tarantos otworzył się w 1963 roku na Plaça Reial, w tym samym roku co film, i opisywany jest jako najstarsze tablao w Barcelonie. Wikipedia wiąże nazwę zarówno z taranto, jak i z filmem. Wśród wczesnych wykonawców wymienia się tancerzy Antonio Gadesa i La Toleę, gitarzystów Andrésa Batistę i Pepe Pubilla oraz śpiewaków Fosforito i Pepe Cortésa. W latach 70. główną artystką na scenie była Maruja Garrido. Wśród gości tego lokalu mieli być Tom Jones, Paul McCartney i Muhammad Ali, znany wówczas jako Cassius Clay.

Krótsze przedstawienie z lat 90.

W latach 90. grupa Mas i Mas przejęła zarządzanie lokalem, a po modernizacji show skrócono do około 40 minut. W tym okresie występowali m.in. Miguel Poveda, Montse Cortés i José el Francés. Format pozostał zbliżony do tej długości, dzięki czemu dzisiejsza wizyta łatwo wpisuje się w wieczór, zamiast zajmować go w całości. Zmiana ta nastąpiła na długo przed wpisaniem flamenco na listę UNESCO w 2010 roku, o którym wspomina strona historyczna lokalu.

Co oznacza ta nazwa w tym lokalu

Dziś lokal twierdzi, że jego występy opierają się na improwizacji i łączą wielkie nazwiska flamenco z wschodzącymi artystami ze sceny lokalnej i ogólnokrajowej. Nie każdego wieczoru usłyszysz taranto, ponieważ style zmieniają się wraz z artystami. Ale gdy już się pojawi, wiesz, skąd pochodzi i dlaczego barceloński lokal nosi tę nazwę. Przewodnik po flamenco dla początkujących wyjaśnia, na co jeszcze warto zwrócić uwagę.

Czytaj dalej: Flamenco dla początkujących