Co za chwilę zobaczysz
Flamenco dla początkujących
Cante, toque i baile, dwunastotaktowy compás oraz palos wyjaśnione prostymi słowami, aby 40-minutowy spektakl nabrał sensu w trakcie trwania.
Zarezerwuj swój wieczór w Los Tarantos ↗Trzy sztuki, nie jedna
UNESCO opisuje flamenco jako fuzję cante (śpiewu), baile (tańca) i toque (gry na gitarze). Wokalista, zazwyczaj siedzący, wykonuje krótkie, proste teksty niosące całą gamę uczuć — od smutku po radość. Taniec może wyrażać wszystko od melancholii po szczęście, a gitara dawno wykroczyła poza zwykłe akompaniamentowanie. Podczas spektaklu oglądasz wszystkie trzy sztuki naraz, a każda z nich może prowadzić. UNESCO dodaje, że śpiew odbywa się zazwyczaj bez chórków, więc głos stoi sam.
Compás to rama
Compás to rytmiczny cykl utworu flamenco. Jest on precyzyjniejszy niż większość zachodnich rytmów, a jego trzy podstawowe rodzaje to rytm dwudzielny, trójdzielny oraz dwunastouderzeniowy cykl, który należy wyłącznie do flamenco. Gitarzyści wyznaczają go, brzdąkając i wystukując, a gdy nie ma gitary, rytm podtrzymują klaśnięcia dłońmi zwane palmas. Jeśli przyłapiesz się na wystukiwaniu rytmu, licz do dwunastu, a zaczniesz słyszeć, gdzie padają akcenty. Wikipedia uznaje tryb flamenco, compás i wykonawcę flamenco za trzy rzeczy, które czynią utwór flamenco, i dodaje trudniejszą do zdefiniowania jakość, którą nazywa flamencura.
Cóż za palo
Palo to styl flamenco, a istnieje ich ponad pięćdziesiąt. Tradycyjnie dzieli się je według ciężaru: cante jondo, najbardziej poważne, cante chico, formy lżejsze, oraz grupa pośrednia dla tych, które nie pasują do żadnej z nich. Palos obejmują od surowej seguiriyi po szybkie, żywiołowe bulerías. Nie musisz ich nazywać. Wystarczy zauważyć, jak nastrój i tempo zmieniają się z utworu na utwór. Wikipedia wymienia jako najlepiej znane między innymi bulerías, fandangos, seguiriyas, soleares, tangos i tarantos.
Rola gitary
W typowym utworze gitarzysta rozpoczyna krótkim wstępem, który ustala tonację, compás i tempo. Między zwrotkami gitara gra falsety – krótkie instrumentalne interludia. Techniki takie jak rasgueado, picado i tremolo kształtują rytm, odpowiadają śpiewakowi i dają znak tancerzowi. Obserwuj gitarzystę równie uważnie jak tancerza: wiele zmian w utworze zaczyna się od sygnału płynącego ze strun.
Ten taniec
UNESCO zauważa, że technika ta jest złożona i różni się w zależności od płci: mężczyźni stawiają cięższe kroki, a ruchy kobiet są delikatniejsze i bardziej zmysłowe. Praca stóp, zwana zapateado, jest obowiązkowym elementem niektórych tańców, a bulerías często tańczy się z energicznym wystukiwaniem rytmu stopami. Tancerze reagują także na śpiewaka i gitarzystę na bieżąco, co jest jednym z powodów, dla których żadne dwa wieczory nie są do siebie do końca podobne — nawet gdy na scenie występują ci sami artyści.
Skąd pochodzi flamenco
Flamenco rozwinęło się w obrębie romskiej, czyli gitano, subkultury Andaluzji, obecne także w Murcji i Estremadurze. Prawdopodobnie narodziło się pod koniec XVIII wieku w Dolnej Andaluzji, a najstarszy zapis pisany pochodzi z 1774 roku. UNESCO podkreśla, że społeczność Gitano odegrała kluczową rolę w jego rozwoju oraz że przekazywane jest ono z pokolenia na pokolenie poprzez dynastie, rodziny, grupy społeczne i kluby flamenco. Wykonywane jest na festiwalach, podczas rytuałów i prywatnych uroczystości, a także na scenie.
Barcelońska własna nić
Flamenco narodziło się w Andaluzji, ale Barcelona ma z nim własną historię. Rumba katalońska wyrosła z andaluzyjskiej rumb flamenco w romskich dzielnicach miasta, między innymi w Gràcii i Ravalu, w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. Peret to jedno z jej wczesnych nazwisk. To dźwięk Barcelony i część tej samej rodziny co muzyka na scenie tablao, dlatego wieczór w Los Tarantos wpisuje się w opowieść tego miasta.
Źródła